Arboretum Bolestraszyce
Rok założenia 1975. Położone jest 7 km na północny-wschód od Przemyśla. Należy do cennych zabytków przyrody i kultury Małopolski. W Bolestraszycach jednoczą się historia i czas współczesny. Historyczne założenie obejmuje park i dwór, w którym w połowie XIX w. mieszkał i tworzył znakomity malarz Piotr Michałowski. Arboretum obejmuje także dziewiętnastowieczny fort dawnej Twierdzy Przemyśl. Wiee drzewa, pozostałe z dawnych ogrodów zamkowych, stanowią malowniczy akcent wśród nowych nasadzeń, na które składają się gatunki obcego pochodzenia i rodzime drzewa, krzewy oraz rzadkie, zagrożone, ginące i chronione gatunki roślin. Arboretum nawiązuje do starych tradycji małopolskich ogrodów, w szczególności do: Sieniawy Izabeli Czartoryskiej, Zarzecza Magdaleny Morskiej – Dzieduszyckiej, Dubiecka Krasickich, Miżyńca Lubomirskich i Medyki Pawlikowskich. Organizatorem i dyrektorem Arboretum był w latach 1975-2001 prof. dr hab. Jerzy Piórecki. Od 2001 roku dyrektorem jest dr hab. Narcyz Piórecki.W Muzeum Przyrodniczym prezentowane są wystawy stałe „Chrońmy ptaki” – wystawa ornitologiczna i „Chrząszcze”. Prezentowana jest także wystawa motyli nocnych oraz wystawa dendrologiczna: szyszek, przekrojów i skamielin. W oparciu o wystawy i zgromadzone kolekcje roślin działalność edukacyjną prowadzi Centrum Edukacji Dziedzictwa Kulturowo-Przyrodniczego. Na terenie Arboretum prezentowane są również rzeźby – wiklinowe obiekty powstałe w czasie Międzynarodowych Plenerów Artystycznych „Wiklina w Arboretum”.
Areał:
Bolestraszyce – 30,15 ha, w tym 0,87 ha stawów, Cisowa 283,29 ha.
Ogółem 313,44 ha.
Położenie geograficzne:
22°50’E i 49°54’N.
Arboretum Bolestraszyce leży na krawędzi Bezleśnego Progu Lessowego oraz Kotliny Sandomierskiej. Arboretum Cisowa położone jest na Pogórzu Przemyskim.
Warunki klimatyczne:
W Bolestraszycach średnia suma opadów rocznych w latach 1978-93 wyniosła 600 mm, temperatura minimalna (1978-93) – minus 26,5°C – temperatura maksymalna (1978-93) 31,2°C
Dla Cisowej średnia roczna suma opadów wynosi około 700 mm.
Liczba taksonów:drzew i krzewów – 2200, roślin zielnych – 1200, w tym około 600 rodzimych, roślin szklarniowych – 180
Arboretum zajmuje powierzchnię prawie 29 hektarów. Zgromadzono tutaj kilka tysięcy odmian i gatunków roślin. Szczególną uwagę poświęca się gatunkom rzadkim i zagrożonym oraz historycznym odmianom drzew owocowych, przede wszystkim jabłoni.
Jednym z najważniejszych zadań Arboretum jest ochrona przyrody – zarówno poprzez zachowanie roślin w ich naturalnym środowisku, jak i poprzez ich uprawę i ochronę poza miejscem występowania. Znajdują się tutaj liczne kolekcje roślin, między innymi drzewa i krzewy, rośliny wodne i bagienne, wrzosowate oraz rośliny szklarniowe. Szczególne miejsce zajmuje Narodowa Kolekcja Irysów z Grupy Laevigatae, Kolekcja Narodowa Historycznych Odmian Jabłoni oraz z Rodzaju Cornus.
Bolestraszyce to także historia i sztuka. Na terenie ogrodu działa galeria sztuki pod patronatem malarza Piotra Michałowskiego, który tworzył w tym miejscu w I połowie XIX wieku. W zabytkowym dworze funkcjonuje Muzeum Przyrodnicze.
Arboretum jest również miejscem wydarzeń kulturalnych. Co roku odbywają się tutaj między innymi Międzynarodowy Plener Artystyczny Bolestraszyce, Międzynarodowy Plener Artystyczny “Wiklina w Arboretum” oraz Międzynarodowy Festiwal Derenia.
Ważną częścią działalności jest edukacja przyrodnicza. Prowadzone są zajęcia dla dzieci, młodzieży, studentów i nauczycieli.
Wyjątkowym miejscem jest Uniwersalny Ogród Sensualny, przygotowany z myślą o osobach z niepełnosprawnościami, szczególnie niewidomych.
Arboretum Bolestraszyce to miejsce, gdzie można jednocześnie poznawać przyrodę, odkrywać historię, obcować ze sztuką i po prostu odpocząć w wyjątkowym ogrodzie.
